Frederike Migom geeft jongeren in de psychiatrie een stem in 'Mag ik zijn?'
Vanaf 30 november wekelijks op VRT CANVAS op 21:25 en VRT MAX
Twee jaar lang ging regisseur Frederike Migom in gesprek met jongeren van PAika, de psychiatrische afdeling voor kinderen en adolescenten van het UZ Brussel. In de driedelige documentairereeks Mag ik zijn? laten zij ons toe in hun binnenwereld. Ze vertellen over angst en eenzaamheid, over vastlopen en hulp toelaten, maar ook over vriendschap, verbeelding en hun verlangen om een plek te vinden in de wereld.
Voor de tieners in Mag ik zijn? is het dagelijks leven op een bepaald moment te zwaar geworden. Naar school gaan lukt niet meer, contacten verwateren en gedachten en emoties worden steeds moeilijker te dragen. Hulp vragen is een grote stap. Die hulp vinden en vervolgens ook toelaten, is dat evenzeer.
In de veilige omgeving van PAika zoeken ze stap voor stap naar houvast. Dankzij therapie, maar ook via kunst, theater, schrijven en muziek, vinden ze manieren om uit te drukken wat zich in hun hoofd afspeelt. Ze herkennen zich in elkaars verhalen, bouwen vertrouwen op en proberen zich opnieuw een toekomst voor te stellen.
Frederike Migom geeft ruimte aan de stemmen en ervaringen van jongeren die vaak onzichtbaar blijven in het debat over mentaal welzijn. Hun zoektocht vormt het vertrekpunt voor vragen die ons allemaal raken. Hoe vinden we verbinding met elkaar? Wat verwachten we van jongeren? En welke ruimte biedt onze maatschappij aan wie het moeilijk heeft?
Aflevering 1 – Mag ik (ik) zijn?
Voor veel tieners ging aan hun opname een lange periode van overleven vooraf. Door de wachtlijsten liet passende hulp op zich wachten, terwijl hun gedachten en emoties steeds zwaarder werden. Ze worstelen met onder meer suïcidale gedachten, zelfverwonding of eetproblemen. Omdat ze zich niet gehoord of begrepen voelen, hebben sommigen zich steeds verder teruggetrokken. Een aantal is zelfs helemaal gestopt met praten.
Nu ze op PAika zijn, begint een nieuw traject. Hoe vertel je wat er in je omgaat als je daar zelf nauwelijks woorden voor hebt? Beetje bij beetje proberen de jongeren inzicht te krijgen in hun gedachten en gevoelens. In kleine stappen en voorzichtige ontmoetingen ontstaat een eerste opening naar vertrouwen en hoop.
Aflevering 2 – Mag ik (samen) zijn?
Verbinding met anderen is niet vanzelfsprekend wanneer je vertrouwen beschadigd is. Veel jongeren verloren in de periode vóór hun opname vrienden of raakten geïsoleerd. Ze werden gepest, maakten ingrijpende gebeurtenissen mee of worstelen met depressieve gevoelens. Ook zoeken ze hun weg in de diagnoses die ze kregen en wat die voor hen betekenen.
Via kunst, theater, schrijven en muziek geven ze vorm aan ervaringen die zich moeilijk laten vertellen. Samen werkt de groep aan een toneelvoorstelling. Daarin oefenen ze om zich te uiten, naar elkaar te luisteren en zich open te stellen voor een ander. Gaandeweg ontstaat ruimte voor herkenning, verbondenheid en nieuwe vriendschappen.
Aflevering 3 – Mag ik (in de wereld) zijn?
Wanneer hun verblijf op PAika ten einde loopt, komt het leven buiten het ziekenhuis opnieuw dichterbij. De jongeren bereiden zich voor op hun terugkeer naar huis, naar school en naar een dagelijks leven dat eerder te zwaar werd. Hoe neem je wat je tijdens je opname hebt geleerd mee naar buiten? En hoe vind je houvast in een wereld waarin ook volwassenen niet altijd de richting kennen?
Stap voor stap proberen de tieners zich een toekomst voor te stellen waarin plaats is voor wie ze zijn. Hun persoonlijke zoektocht roept ook bredere vragen op over de maatschappij waarin ze terechtkomen. Wat hebben jongeren nodig om zich gedragen te voelen? En hoe kunnen we ruimte maken voor hun kwetsbaarheid, hun mogelijkheden en hun dromen?
Frederike Migom maakte de documentairereeks samen met de jongeren van PAika. Het creatieve team bestond uit o.a. DOPs Angela Otten en Ilona Vanouplines, monteur Geert Veuskens en componist Jens Bouttery.
Mag ik zijn? is een productie van Emmy Oost voor Timescapes in co-productie met VRT en Magellan Films. Met de steun van het Vlaams Audiovisueel Fonds (VAF), het Brussels Hoofdstedelijk Gewest, Creative Europe media of the European Union, Sabam for Culture en de Tax Shelter maatregel van de Belgische Federale overheid.
Riema Reybrouck
